خانههای نور
خانم زینالی از حلقههای میانی فعال، در توضیح فعالیتهای خود در شاخه «عملیات» اینگونه بیان میکنند:
ما دارالقرآنی به نام فاطمهالزهرا(س) داشتیم و چندین سال در آنجا به فعالیتهای قرآنی و فرهنگی میپرداختیم. فعالیتهای ما در ابتدا محدود به همان دارالقرآن بود. اما با افزایش استقبال مردم، به این فکر افتادیم که زمینه حضور بانوان بیشتری را در فعالیتهای قرآنی فراهم کنیم و این فعالیتها را به نقاط مختلف شهر گسترش دهیم. به همین منظور، طرحی با عنوان «خانههای نور» را آغاز کردیم.
برای اجرای این طرح، ابتدا تیمی متشکل از قاری قرآن، سخنران و مداح تشکیل دادیم. سپس از بانوانی که به دارالقرآن میآمدند، خواستیم در خانههای خود بانی برگزاری برنامههای قرآنی شوند. ما نیز قاری، سخنران و مداح را برای اجرای برنامه به خانههایشان اعزام میکردیم. برنامهها با تلاوت آیاتی از قرآن آغاز میشد و تلاش میکردیم میان آیات انتخابشده و موضوع جلسه ارتباط برقرار کنیم. همچنین تلاش داشتیم موضوع سخنرانیها با مسائل روز جامعه و نیازهای مخاطبان ارتباط داشته باشد و به مباحث معرفتی و موضوع ولایت نیز پرداخته شود.
در این طرح، بانوانی که پیش از این برای شرکت در برنامههای قرآنی به دارالقرآن میآمدند، به میزبانان و مجریان برنامهها تبدیل شدند. وقتی برنامه در خانه یکی از بانوان برگزار میشد، اعضای خانواده نیز به شکلهای مختلف درگیر آن میشدند و بهتدریج، خودشان برای ادامه فعالیت دغدغه پیدا میکردند. به این ترتیب، برنامه دیگر صرفا فعالیتی نبود که از سوی دارالقرآن برگزار شود؛ بلکه افراد خود را مسئول برگزاری و تداوم آن میدانستند.
خانههای نور در مناسبتهای مذهبی و متناسب با اتفاقات و مسائل روز جامعه برگزار میشد. در ابتدا تصور میکردیم بتوانیم سالانه چهار تا پنج برنامه برگزار کنیم، اما پس از اجرای چند برنامه، درخواستها افزایش یافت؛ بهطوریکه مجبور شدیم چندین تیم تشکیل دهیم تا بتوانیم پاسخگوی درخواستها باشیم. یکی از نکاتی که در برگزاری خانههای نور بر آن تأکید داشتیم، سادگی مراسمها بود. به بانوان میگفتیم پذیرایی باید متناسب با توان مالی میزبان باشد و حتی چای بهتنهایی نیز کفایت میکند.
هدف اصلی، برگزاری برنامه و گسترش فعالیتهای قرآنی بود، نه پذیراییهای پرهزینه. اگر خانهای فضای محدودی داشت، تعداد مهمانان را متناسب با ظرفیت آن مشخص میکردیم. همچنین از بانوانی که تجربه میزبانی داشتند، میخواستیم افراد تازهوارد را به برنامههای خود دعوت کنند تا با فضای ساده مراسم آشنا شوند و برای برگزاری چنین برنامههایی در خانههایشان اطمینان بیشتری پیدا کنند.
تأمین هزینهها نیز بر عهده مردم بود و طرح به بودجه دستگاههای دولتی وابستگی نداشت. اعضای تیم نیز بهصورت داوطلبانه و بدون چشمداشت مالی فعالیت میکردند. تلاش ما این بود که هزینههای برگزاری برنامه، مانعی برای ادامه فعالیت نباشد و هرکس متناسب با توان خود در این حرکت مشارکت کند.
طرح خانههای نور زمینهای فراهم کرد تا فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی بهصورت مردمی اجرا شوند. بهتدریج، افرادی در محلهها و روستاهای خود بهصورت مستقل برگزاری خانههای نور را آغاز کردند. برای نمونه، یکی از بانوانی که با دارالقرآن ارتباط داشت، با الهام از تجربه خانههای نور، فعالیت در مسجد محل خود را آغاز کرد. این مسجد که پیشتر تنها در برخی مناسبتها باز میشد، بهتدریج به محلی برای برگزاری مستمر برنامههای مذهبی تبدیل شد. با گذشت زمان، بانوان دیگری نیز در اجرای برنامهها همراه شدند؛ بهطوریکه حتی در زمان بیماری یا غیبت برگزارکننده اولیه، دیگران فعالیتها را ادامه میدادند.
به این ترتیب، برخی از بانوان در محلهها و روستاهای خودشان برگزاری برنامههای قرآنی و فرهنگی را ادامه دادند و حتی افراد دیگری را برای اجرای این فعالیتها آموزش دادند. در این مرحله، نقش دارالقرآن از اجرای مستقیم همه برنامهها به پشتیبانی و همفکری تغییر کرد و حرکت توانست مستقل از حضور مستمر گروه اولیه ادامه پیدا کند.
در نهایت، تعداد خانههای نور از ۴ تا ۵ مورد در سال به حدود ۳۵ تا ۴۰ خانه رسید. برای ما، مهمترین دستاورد این طرح آن بود که بانوان از حضور در برنامههای دارالقرآن فراتر رفتند و خودشان مسئولیت برگزاری و گسترش فعالیتهای قرآنی و فرهنگی را بر عهده گرفتند.